Orbis deneme yayınında. Buradaki yazılar geçicidir.

Bilim

Deniz seviyesi nasıl ölçülür?

Yılda birkaç milimetrelik yükseliş; gelgit ölçerlerden, uydulardan ve hareket eden kara için yapılan bir düzeltmeden elde ediliyor.

Dünya · 2 Ekim 2026

A wooden post in shallow water beside a concrete pier.
A wooden post in shallow water beside a concrete pier. · Yapay zekâ ile üretilmiş görsel
Metin boyutu

Deniz hiçbir zaman durgun değildir; gelgitler ve rüzgârlar onu her gün metrelerce oynatır. Yükselişi ölçmenin en eski yolu olan gelgit ölçerler suyun karaya göre yüksekliğini kaydeder; örneğin Ortalama Deniz Seviyesi Kalıcı Servisi 1933'ten beri bu kayıtları toplamaktadır.kaynak 1 Ancak karalar da hareket eder; bazı kıyı kentleri altından yeraltı suyu çekildiği için çöker. Bu yüzden modern gelgit ölçerler, karanın kendi hareketini ölçen uydu konum alıcılarıyla birlikte çalışır. 1992'den beri uydular da radar altimetresiyle deniz yüzeyine sinyal göndererek açık denizi doğrudan ölçmektedir.kaynak 2

Bu kayıtlar birleştiğinde gerçek şudur: Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne göre küresel ortalama deniz seviyesi 1901-2018 arasında yaklaşık 20 santimetre yükseldi; hız 1971-2006 arasında yılda 1,9 milimetre iken 2006-2018 arasında 3,7 milimetreye çıktı.kaynak 3 Su ısındıkça genleşiyor ve eriyen buzullar denizlere su katıyor; kıyıların kaderini yılda birkaç milimetrelik bu amansız ilerleyiş çiziyor.

  1. Aynı sıcak neden bazı yerlerde daha çok öldürür

    Bir sıcak hava dalgası iki kez sayılır: termometrelerle ve ölüm kayıtlarıyla. Planlar bu ikisi arasındaki farkla uğraşır.

    Sağlık·

    2 dk okuma

  2. Saati kim tutar?

    Hükûmetlerin çoğu yılda iki kez saat değiştirmenin işe yaramadığında artık hemfikir. Hangi saatin kalacağında ise ayrılıyorlar.

    Politika·

    2 dk okuma

  3. Göç seçmeni sağa mı kaydırır?

    Gelenlerin gerçekte nereye yerleştiğini izleyen çalışmalar bir etki buluyor; ama etkinin büyüklüğü, hatta yönü, temasa bağlı.

    Politika·

    2 dk okuma

Yorumlar

Yükleniyor…