Aynı sıcak neden bazı yerlerde daha çok öldürür

Bir sıcak hava dalgasının bıraktığı izi okumanın iki yolu vardır: Biri cıvanın termometredeki amansız yükselişine, diğeri ise ölüm kayıtlarının sessiz hüznüne bakmaktır. İklim krizinin gölgesinde, şehirlerin kaderini bu iki tablo arasındaki uçuruma ne kadar hazırlıklı oldukları belirliyor.

Ağustos 2003’te, Paris’in o meşhur romantik yaz akşamları yerini boğucu bir felakete bıraktığında, Fransa ayın ilk yirmi gününde beklenenden yaklaşık 14.800 daha fazla ölüm kaydetti. Bu, yüzde 60 civarında olağanüstü bir artıştı ve kayıpların büyük bir kısmı, evlerinde yapayalnız son nefesini veren yaşlılardı.1kaynak 1 Bu trajedi, sağlığın sadece tıbbi değil, aynı zamanda idari bir mesele olduğunu kanıtladı. Fransa uykusundan uyanıp ulusal bir eylem planı hazırladı: bölgesel alarmlar, belediyelerin tuttuğu yalnız yaşayan yaşlı listeleri, bakımevleri ve hastaneler için özel talimatlar devreye girdi.1kaynak 1

Hindistan’ın Ahmedabad kenti ise bu dersi 2010 yılının o kavurucu mayıs ayında, 1.344 sakinini toprağa verdiğinde öğrendi. Şehrin 2013'teki yanıtı bir sıcak hava eylem planı oldu: erken uyarılar, sağlık çalışanlarının seferberliği, kamusal alanlarda içme suyu ve gölge, ardından da yoksul mahallelerdeki evlerin içini serinleten "serin çatı" programı. Bu direnişin yaklaşık 2.300 erken ölümü engellediği kabul ediliyor.2kaynak 2 Japonya ise çareyi teknolojik bir hassasiyette, tek bir sihirli rakamda arıyor. Sıcaklık, nem ve güneşi tek potada eriten bir endeksin 33’e ulaşması beklendiğinde ülke çapında alarmlar çalıyor; 2024’te endeksin 35 ve üzerine çıkacağı günler için daha sert bir uyarı eklendi. İlk yıl 613 kez çalan alarm, 2024'te 1.722 kez çaldı.3kaynak 3 4kaynak 4

Bir araştırmanın tahminine göre 2022 yazında 35 Avrupa ülkesinde 61.672 insan sıcak yüzünden can verdi ve kadınlarda ölüm oranı erkeklerden belirgin biçimde yüksekti.5kaynak 5 6kaynak 6 Bu tablo, koca bir kıtanın doğayla olan sınavında hâlâ ne kadar geride olduğunu fısıldıyor.