Bir deprem ekonomiye kaç yıla mal olur?

Bir depremin faturası televizyon ekranlarındaki enkaz görüntüleri silindiğinde kapanmaz; aksine, ekonominin kılcal damarlarında asıl yıkım o gün başlar. Yıkılan köprülerin, tozla buz olan fabrikaların ve çöken limanların maliyeti, yani "hasar", felaketin sadece bir kez sayılan ilk yüzüdür. Görünmez olan ve zamana yayılarak asıl can yakan şey ise "üretim kaybıdır"; yani o şehir ayakta kalsaydı yıllar içinde yaratacağı ekonomik değerin buharlaşması.

Uzaktan bakıldığında, ulusal ekonomiler şaşırtıcı derecede dirençlidir. Araştırmalar, çok büyük afetlerin bile (ardından bir devrim ya da köklü bir siyasi değişim gelmiyorsa) ortalamada ülke çapında kalıcı bir iz bırakmadığını söylüyor.1kaynak 1 Ancak bu ulusal ortalamalar, yerel halkın yaşadığı sessiz dramı gizlemekte ustadır. Ocak 1995'te Japonya’nın gururu Kobe’yi vuran büyük sarsıntı, sadece 6.400'den fazla canı almakla kalmadı; o dönem dünyanın en işlek konteyner limanlarından birini de büyük ölçüde yerle bir etti. Japon ekonomisi bu yarayı sarsa da, Kobe yirmi yıl sonra bile kişi başına gelirde beklenen seviyenin belirgin biçimde altında kaldı ve limanın rakiplerine kaptırdığı yük bir daha geri dönmedi.2kaynak 2

Asıl trajedi ise felaketin ülkenin ekonomik boyunu ne kadar aştığıyla ilgilidir. 2010 yılında Haiti sarsıldığında, resmî değerlendirme hasar ve kayıpları yaklaşık 7,8 milyar dolar olarak hesapladı; bu, koskoca bir ülkenin bir önceki yıl ürettiği tüm değerin kabaca yüzde 120’si demekti.3kaynak 3 Böyle devasa bir şokun altından hiçbir sigorta poliçesi ya da devlet fonu tek başına kalkamaz; bu tablo, ülkenin gelecek on yılının başlangıç noktasını belirler. Sonuç olarak bir depremin ekonomiye kaç yıla mal olacağına fay hatlarından çok, o sarsıntıdan çok önce verilen kararlar karar verir: yönetmeliğe uymayan binalar, ihmal edilen sigortalar, ekonominin o fay hattı üzerinde ne kadar yoğunlaştığı ve yeniden yapım parasının ne kadar hızlı ulaştığı.